Stgalim secundar I: Tranter prestaziun, stigma e schanzas per il futur
Quant fitg dastga l’attribuziun ad ina scola en la vegliadetgna da 12 onns influenzar l'ulteriura via da furmaziun?

Scola reala, secundara u gimnasi? A la fin da la scola primara croda ina decisiun ch'influenzescha l’ulteriura via da furmaziun. Tge effect ha quest’attribuziun ad ina scola sin prestaziun, maletg da sasez e schanzas futuras dals giuvenils? Il proxim Café scientific da la Scola auta da pedagogia dal Grischun prenda sut la marella il stgalim secundar I.

Emprendan ils giuvenils meglier, sche la scola parta els en «pli ferms» e «pli flaivels»? Da questa dumonda s’occupa la perscrutaziun da la furmaziun gia daditg. Per blers giuvenils daventa ella gia concreta a la fin da la scola primara: Quant ferm duain els vegnir separads tenor prestaziun sin il stgalim secundar I?

En quest connex sa basan ils chantuns sin differents models da scola. Els tuts duain promover ils giuvenils tenor lur abilitads, senza restrenscher lur pussaivladads sin l’ulteriura via da furmaziun. En ils chantuns cun il model dividì frequentan ils giuvenils, tut tenor lur prestaziun, differents tips da scola, per exempel la scola reala u secundara, e vegnan instruids separadamain en tut ils roms. En il model cooperativ fan els medemamain part da differentas classas, vegnan dentant ensemen en ils singuls roms en gruppas da prestaziun cumponidas da nov. En il model integrà emprendan ils giuvenils cun prestaziuns differentas da princip en la medema classa; mo en tscherts roms vegnan els partids tenor nivel.

Tge effect ch’ils differents models han sin la prestaziun, sin il svilup persunal e sin las vias da furmaziun futuras, stat en il center dal Café scientific dals 8 d’october 2026 en la Biblioteca da la citad da Cuira. Persunas spezialisadas discuteschan davart il connex tranter structuras da scola, biografias da furmaziun individualas ed interacziuns en l’instrucziun.

Ina da quellas è Albert Düggeli, expert per scienzas d’educaziun e prorectur per perscrutaziun e svilup a la SAP dal Grischun. El discutescha il tema or da vista da la psicologia dal svilup e dumonda tge che giudicaments da la prestaziun e classificaziuns scolasticas fan cun il svilup persunal dals giuvenils.

Signur Düggeli, la classificaziun tenor nivels da prestaziun suonda ina clera empermischun: Sche nus gruppain ils giuvenils tenor lur prestaziuns, als pudain nus promover pli sistematicamain. Tegna il stgalim secundar I questa empermischun?

Mo cun resalvas. Per quai stuessan nus mintgamai attribuir ils giuvenils al nivel da prestaziun correspundent. Exact quai na reussescha betg adina. Per la selecziun vegnan tut tenor chantun resguardads examens, notas preliminaras, la valitaziun da la persuna d’instrucziun u schizunt il cumportament e tut quai vegn valità da maniera differenta. Cun quai èn colliads blers problems.

Tge problems sa resultan da quai?

Giuvenils fitg abels pon per exempel vegnir dischavantagiads, perquai che lur singularitad dal cumportament vegn interpretada sco mancanza da prestaziun. I po dentant esser ina reacziun sin ina mancanza da stimulaziun en l’instrucziun. Ultra da quai pon quels uffants avair in avantatg che han geniturs ch’enconuschan bain il sistem da scola e che han ils meds finanzials per als preparar sistematicamain cun purschidas d’emprender supplementaras sin la midada dal stgalim bass al stgalim superiur. Lura na dependa l’attribuziun betg mo d’abilitad, mabain era da la derivanza famigliara dals uffants.

Tras l’attribuziun resultan classas sco milieus d’emprender. Quels influenzeschan era l’ulteriur svilup e las vias da furmaziun da pli tard da las scolaras e dals scolars. Attribuziuns falladas pon pia diminuir las schanzas individualas e potenzial ch’è prezius per la societad na vegn betg nizzegià.

L’attribuziun decida pia era cun tgi ch’ils giuvenils emprendan. Co po la cumposiziun d’ina classa influenzar ils giuvenils sur lur prestaziun mesirabla?

Nus discurrin savens da la prestaziun senza resguardar la situaziun da valitaziun. Sin basa da lur notas sviluppan ils giuvenils er in’idea da quai ch’els san. Quai dependa dentant da lur posiziun en cumparegliaziun cun lur conscolaras e conscolars. Tut tenor, sch’els tutgan tar ils megliers u tar ils menders, rinforza u diminuescha quai la confidenza en las atgnas abilitads.

Per giuvenils pli flaivels po l’emprender en ina classa ferma perquai esser engrevgiant: Schizunt ina nota objectivamain buna po vegnir resentida sco ina disditga, sche quasi tut ils auters reusseschan meglier. Talas experientschas pon er avair in effect sin lur decisiuns da furmaziun dal futur, perquai ch’els valiteschan fallà lur abilitads u en il mender cas perdan els dal tuttafatg lur confidenza en lur abilitads savens bunas.

Pertutga quai mo giuvenils pli flaivels?

Na, natiralmain pertutga quai era las scolaras ed ils scolars ferms. Er els guardan sin las prestaziuns da las conscolaras e dals conscolars. Al gimnasi pon la concurrenza e la cumparegliaziun cun ils pli ferms era diminuir la fidanza en las atgnas abilitads e crear in grond squitsch da prestaziun. La valitaziun da las prestaziuns na sa lascha perquai betg separar dal svilup persunal.

Pon ins deducir da la perscrutaziun tge model da scola che funcziuna il meglier?

La perscrutaziun da la furmaziun furnescha darar recepts che sa laschan transmetter directamain sin mintga scola. Ella po dentant mussar, tge schanzas e ristgas che differents models han per consequenza sut cundiziuns differentas. Mintga classificaziun creescha novas gruppas e lur cumposiziun influenzeschan il svilup. En classas cun in nivel da prestaziun sumegliant pon ins eventualmain concepir l’instrucziun pli sistematicamain. En classas maschadadas pon ils giuvenils profitar in da l’auter en moda professiunala e sociala. Decisiv n’è betg mo il model, mabain era co che l’instrucziun vegn concepida, co che las scolas van enturn cun differenzas e sch’ina attribuziun iniziala po anc vegnir curregida pli tard.

Co pon ils giasts profitar dal Café scientific?

Nus guardain or da trais perspectivas sin il stgalim secundar I: sia istorgia, las vias da furmaziun effectivas ed il svilup persunal da las scolaras e dals scolars tras l’instrucziun. Captivant vegn ad esser, nua che quests puntgs da vista sa cumpletteschan – e nua ch’els mussan differentas conclusiuns e consequenzas per l’agir. Il public na survegn betg respostas simplas, mabain impuls per cuntinuar la discussiun en scolas, a sairas da geniturs ed en las vischnancas.

Prof. Dr. Albert Düggeli

Café scientific GR: «Stgalim secundar I: Tranter prestaziun, stigma e schanzas per il futur»

 

Data:                          Gievgia, ils 8 d’october 2026

Temp:                        18.30 uras – 20.00 uras

Lieu:                          Biblioteca da la citad da Cuira

Organisatura:           Scola auta da pedagogia dal Grischun

 

Participantas e participants dal podium:

  • Dr. Sandra Hupka-Brunner, sociologa da furmaziun e co-manadra dal studi TREE, Universitad da Berna
  • Prof. em. dr. Lucien Criblez, istoricher da furmaziun, Universitad da Turitg
  • Prof. dr. Albert Düggeli, expert scienzas d'educaziun e prorectur perscrutaziun e svilup, Scola auta da pedagogia dal Grischun
  • Moderaziun: prof. dr. Reto Givel-Bernhard, rectur, Scola auta da pedagogia dal Grischun

 

Entrada libra.

Dapli infurmaziuns: phgr.ch/rm/veranstaltungen/2026/2026_10_cafe-scientific/ 

Studi da master: Stgalim secundar I – per persunas d'instrucziun dal stgalim primar

Sco scolast:a sin il stgalim secundar I preparais Vus giuvenils per lur futur. In stgalim supplementar per il stgalim secundar I cuntanschais Vus sco persuna d'instrucziun dal stgalim primar cun in studi da trais onns a temp parzial.

ulteriuras infurmaziuns

Studi da master: Stgalim secundar I – per persunas cun in bachelor spezialisà

Sco scolast:a sin il stgalim secundar I preparais Vus giuvenils per lur futur. Questa professiun pretensiusa cuntanschais Vus cun in studi da trais onns a temp parzial a la Scola auta da pedagogia. In program variant cun ina gronda cumpart da didactica dal rom e da pratica professiunala As spetga. La furmaziun è fitg individualisada ed As qualifitgescha d’instruir en ina scola reala u secundara.

ulteriuras infurmaziuns

Studi da master: Stgalim secundar I & scolas da maturitad – per persunas cun in master spezialisà

Sco scolast:a sin il stgalim secundar I e scolas da maturitad preparais Vus giuvenils per lur futur. Questa professiun pretensiusa cuntanschais Vus cun in studi da trais onns a temp parzial a la Scola auta da pedagogia. In program variant cun ina gronda cumpart da didactica dal rom e da pratica professiunala As spetga. La furmaziun è fitg individualisada ed As qualifitgescha d’instruir en ina scola reala u secundara sco er en scolas da maturitad.

ulteriuras infurmaziuns

Contact

Ihr Browser (IE 11) ist leider zu alt und wird nicht mehr unterstützt.